Cięcie czereśni – jak i kiedy przycinać czereśnię po zbiorach?
Cięcie czereśni wykonuje się latem, po zbiorach owoców. W tym czasie drzewo jest w pełni wegetacji, a rany po cięciu mają dobre warunki do szybkiego przesychania i zabliźniania. Letnie cięcie ogranicza również ryzyko problemów związanych z chorobami, które łatwiej mogą rozwijać się przy cięciu wykonywanym w chłodnych i wilgotnych warunkach.
Czereśnia z natury tworzy dość luźną koronę, dlatego nie potrzebuje tak intensywnego i corocznego cięcia jak niektóre inne drzewa owocowe. Nie chodzi o to, żeby co roku mocno ją skracać. Cięcie powinno być przemyślane i wykonywane przede wszystkim wtedy, kiedy konkretne gałęzie zaczynają przeszkadzać, zagęszczać koronę albo drzewo staje się zbyt duże.
Dlaczego warto ciąć czereśnię latem?
Letnie cięcie czereśni ma kilka ważnych zadań.
Przede wszystkim chodzi o światło. Dobrze prześwietlona korona pozwala promieniom słonecznym dotrzeć również do jej wnętrza. A światło jest bardzo ważne nie tylko dla liści, ale także dla tworzenia i dobrego odżywienia pąków kwiatowych.
Pąki, które rozwijają się w dobrze oświetlonych miejscach, mają lepsze warunki do rozwoju niż te znajdujące się w mocno zacienionej części korony. Dzięki temu możemy liczyć na lepszą jakość przyszłego kwitnienia i owocowania.
Drugim powodem jest utrzymanie drzewa w dobrej formie. Z czasem czereśnia może zacząć owocować coraz dalej od głównych konarów i przewodnika. Wtedy środek drzewa pozostaje pusty, a owoce pojawiają się głównie na końcach długich gałęzi.
Dlatego warto co jakiś czas usuwać mało przydatne, stare lub źle położone gałęzie i pozostawiać miejsce dla młodych, dobrze rosnących pędów.
Kiedy ciąć czereśnię?
Najlepszym terminem na cięcie czereśni jest lato, po zakończeniu zbioru owoców.
W praktyce często będzie to lipiec albo sierpień, zależnie od odmiany i terminu dojrzewania owoców.
Nie ma potrzeby czekać do jesieni. Po zbiorach można spokojnie ocenić koronę i zobaczyć, które pędy rzeczywiście wymagają usunięcia.
Ważne, żeby wybierać na cięcie suchy, ciepły dzień. W takich warunkach rany po cięciu szybciej przesychają.
Jakie gałęzie wycinać?
Zanim chwycimy za sekator, najlepiej najpierw dokładnie obejrzeć całe drzewo.
W pierwszej kolejności usuwamy pędy i gałęzie, które:
- rosną do środka korony,
- krzyżują się z innymi,
- ocierają się o siebie,
- mocno zagęszczają koronę,
- zasłaniają inne, dobrze położone gałęzie,
- rosną bardzo silnie i pionowo,
- są uszkodzone, chore lub wyraźnie niepotrzebne.
Szczególnie zwracamy uwagę na silne pędy rosnące pionowo. Często nie są one dobrym materiałem do przyszłego owocowania, a dodatkowo szybko zagęszczają koronę.
Nie oznacza to jednak, że trzeba wyciąć wszystko, co rośnie do góry. Zawsze patrzymy na cały układ korony i na to, gdzie potrzebujemy nowych, młodych pędów.
Pędy rosnące do środka korony
To jedne z pierwszych pędów, na które warto zwrócić uwagę.
Jeżeli pęd kieruje się do środka drzewa i z czasem będzie zacieniał inne gałęzie, najczęściej najlepiej usunąć go w całości.
Dzięki temu korona pozostaje bardziej przejrzysta, a światło może docierać głębiej.
Nie chodzi jednak o stworzenie całkowicie pustego drzewa. Czereśnia nadal potrzebuje odpowiedniej liczby liści i gałęzi, dlatego prześwietlamy z umiarem.
Co zrobić z silnymi pędami jednorocznymi?
Na czereśni mogą pojawiać się bardzo silne, pionowe pędy jednoroczne, które wyrastają z pąków liściowych. Są one mocno wegetatywne i często zamiast tworzyć wartościową część korony, tylko ją zagęszczają.
Jeżeli taki pęd jest wyraźnie niepotrzebny, można go usunąć.
Przy niewielkich, młodych pędach w okresie letnim można je wyłamywać ręką, wykonując zdecydowany ruch.
Dlaczego?
Jeżeli niepotrzebny, silny pęd tylko skrócimy sekatorem, z pozostałego fragmentu mogą pojawić się kolejne silne przyrosty. W efekcie zamiast jednego problematycznego pędu możemy otrzymać kilka nowych.
Wyłamanie niepotrzebnego, młodego pędu ogranicza ten problem.
Oczywiście dotyczy to przede wszystkim młodych, łatwo wyłamujących się przyrostów. Dużych i zdrewniałych gałęzi nie wyrywamy – tutaj potrzebny jest odpowiedni sprzęt i prawidłowe cięcie.
Nie wszystkie gałęzie trzeba usuwać
To bardzo ważne.
Jeżeli mamy ładnie położoną gałąź, która rośnie bardziej poziomo, jest dobrze oświetlona i nie zagęszcza korony, zostawiamy ją.
Takie pędy są bardzo wartościowe, ponieważ na czereśni właśnie na dobrze oświetlonym drewnie tworzą się struktury, które będą odpowiadały za przyszłe owocowanie.
Nie ma sensu ciąć tylko dlatego, że „trzeba coś uciąć”.
Dobre cięcie to również takie, podczas którego potrafimy zostawić najlepsze gałęzie.
Czereśnia i pąki kwiatowe – warto wiedzieć, co zostawiamy
Latem czereśnia już przygotowuje się do przyszłego sezonu.
W sierpniu na drzewie możemy zauważyć pąki, z których w następnym roku rozwiną się kwiaty. Dlatego właśnie sposób cięcia ma znaczenie.
Jeżeli usuniemy zbyt dużo wartościowego drewna owoconośnego, możemy pozbyć się również części przyszłego plonu.
Czereśnia owocuje przede wszystkim na krótkopędach oraz na odpowiednio uformowanym, starszym drewnie owoconośnym. Dlatego podczas cięcia trzeba zachować równowagę między usuwaniem niepotrzebnych przyrostów a pozostawieniem dobrze oświetlonych części korony.
W praktyce najważniejsze jest to, żeby nie wycinać wszystkich młodych pędów. Zostawiamy te, które są dobrze rozmieszczone i mogą w przyszłości stanowić wartościową część korony.
Dlaczego światło jest tak ważne?
Czereśnia potrzebuje światła nie tylko po to, żeby owoce ładnie się wybarwiały.
Dobre oświetlenie całej korony wpływa na funkcjonowanie drzewa przez cały sezon – od tworzenia i rozwoju pąków, przez kwitnienie, aż po rozwój owoców.
W mocno zacienionej części korony pąki kwiatowe mają gorsze warunki. Z kolei dobrze doświetlone fragmenty drzewa mają większe szanse na utrzymanie wartościowego drewna owoconośnego.
Dlatego przy cięciu warto patrzeć na drzewo trochę inaczej niż tylko przez pryzmat tego, którą gałąź można uciąć.
Lepiej zadać sobie pytanie:
Czy po tym cięciu światło będzie mogło dotrzeć głębiej do korony?
Jeżeli odpowiedź brzmi „tak”, jesteśmy na dobrej drodze.
Co zrobić z bardzo dużą czereśnią?
Duża czereśnia może być pięknym drzewem, ale przychodzi moment, kiedy zbieranie owoców z najwyższych gałęzi staje się po prostu niewygodne.
Dlatego już podczas pielęgnacji warto pilnować wysokości drzewa.
Jeżeli czereśnia jest zdecydowanie za wysoka, można obniżyć jej koronę, usuwając odpowiednio część wierzchołkową.
W przypadku dużego drzewa nie powinno się jednak bezmyślnie ścinać samego czubka. Mocne skrócenie dużej gałęzi może pobudzić drzewo do wypuszczania wielu silnych, pionowych przyrostów.
Lepiej wykonać cięcie tak, aby przejął je odpowiednio położony boczny pęd.
Dzięki temu drzewo może być niższe, a jednocześnie zachować bardziej naturalną i użyteczną koronę.
Przy mocno rozrośniętej czereśni obniżanie korony najlepiej rozłożyć na etapy, zamiast usuwać jednorazowo ogromną ilość drewna.
Jak skracać wierzchołek czereśni?
Jeżeli chcemy ograniczyć wysokość drzewa, miejsce cięcia trzeba dobrze przemyśleć.
Nie zostawiamy długiego kikuta, ale również nie wykonujemy przypadkowego cięcia w dowolnym miejscu.
Najlepiej skrócić przewodnik lub wybraną gałąź nad dobrze położonym pędem bocznym, który może przejąć dalszy wzrost.
Przy większych cięciach warto też zadbać o to, aby powierzchnia rany była możliwie mała i nie tworzyła miejsca, w którym długo będzie utrzymywać się woda.
Najważniejsza zasada brzmi:
tnij tak, aby rana była możliwie mała i czysta.
Nie chodzi o to, żeby robić bardzo mocno skośne cięcie tylko po to, aby wyglądało jak „spływające”. Liczy się przede wszystkim prawidłowe miejsce cięcia, niewielka powierzchnia rany i brak pozostawionych kikutów.
Jak ciąć duże gałęzie?
Przy większych gałęziach nie wystarczy przyłożyć piły i ciąć z jednej strony.
Dużą gałąź warto usuwać etapami, żeby nie doprowadzić do jej odłamania i wyrwania fragmentu kory.
Ostateczne cięcie wykonujemy przy nasadzie gałęzi, tuż za obrączką gałęziową, bez pozostawiania długiego kikuta.
Duże rany goją się wolniej niż małe, dlatego przy czereśni szczególnie ważne jest, żeby nie wykonywać niepotrzebnie dużych cięć.
A co z odmianami samopylnymi i obcopylnymi?
Przy cięciu trzeba przede wszystkim patrzeć na pokrój konkretnego drzewa, a nie tylko na to, czy odmiana jest samopylna.
W przypadku odmian samopylnych również prześwietlamy koronę, usuwamy gałęzie rosnące pionowo, krzyżujące się i nadmiernie zagęszczające drzewo. Staramy się zachować dobrze rozmieszczone, bardziej poziome gałęzie.
Przy drzewach dużych i silnie rosnących szczególnie ważne jest utrzymanie odpowiedniej wysokości oraz światła w koronie.
Jak ciąć czereśnię, żeby nie stworzyć jeszcze większego problemu?
Największy błąd to bardzo mocne cięcie wszystkiego naraz.
Czereśnia po silnym skróceniu może zareagować bardzo intensywnym wzrostem. Pojawi się wtedy dużo nowych, pionowych pędów, które szybko ponownie zagęszczą koronę.
Dlatego lepiej:
- usunąć najpierw gałęzie chore i uszkodzone,
- wyciąć pędy rosnące do środka,
- usunąć gałęzie krzyżujące się i ocierające,
- ograniczyć silne, niepotrzebne pędy pionowe,
- pozostawić dobrze położone, poziome i dobrze oświetlone gałęzie,
- kontrolować wysokość drzewa,
- nie usuwać jednorazowo zbyt dużej części korony.
Czy trzeba ciąć czereśnię co roku?
Nie zawsze.
Czereśnia z natury potrafi stworzyć dość luźną koronę i dobrze prowadzona nie wymaga corocznego, mocnego cięcia.
Warto jednak co roku obejrzeć drzewo.
Czasami wystarczy usunąć kilka niepotrzebnych pędów. Innym razem trzeba bardziej prześwietlić koronę albo ograniczyć jej wysokość.
Najważniejsze jest to, żeby nie dopuścić do sytuacji, w której przez kilka lat niczego nie robimy, a później musimy usunąć ogromne konary.
Letnie cięcie czereśni – najważniejsze zasady
Jeśli masz zapamiętać tylko kilka rzeczy, niech będą to te:
1. Czereśnię najlepiej ciąć latem, po zbiorach.
2. Nie tnij jej bez potrzeby. Najpierw przyjrzyj się koronie.
3. Usuń pędy rosnące do środka, krzyżujące się i mocno zagęszczające koronę.
4. Zostaw dobrze oświetlone, prawidłowo położone gałęzie.
5. Pilnuj młodego drewna owoconośnego i nie wycinaj bezmyślnie wszystkich młodych przyrostów.
6. Kontroluj wysokość drzewa. Łatwiejszy zbiór owoców to również duża zaleta.
7. Duże cięcia wykonuj z rozwagą. Lepiej stopniowo obniżać dużą koronę niż jednorazowo usunąć ogromną ilość drewna.
8. Każde cięcie wykonuj tak, aby rana była możliwie mała i czysta.
9. Wybieraj suchy, ciepły dzień. Po cięciu rany powinny mieć możliwość szybko przeschnąć.
Podsumowanie
Letnie cięcie czereśni nie polega na tym, żeby co roku mocno skracać drzewo.
Chodzi przede wszystkim o utrzymanie zdrowej, dobrze oświetlonej i wygodnej do zbioru korony.
Usuwamy to, co przeszkadza, zagęszcza koronę i zabiera światło, a zostawiamy dobrze rozmieszczone, wartościowe gałęzie.
Warto też pamiętać, że drzewo już latem przygotowuje się do przyszłego sezonu. Na dobrze oświetlonych częściach korony rozwijają się pąki, które będą miały znaczenie dla przyszłego kwitnienia i owocowania.
Dlatego zamiast patrzeć na czereśnię i zastanawiać się tylko „co tutaj uciąć?”, lepiej spojrzeć na nią szerzej:
gdzie potrzebne jest więcej światła, które gałęzie są wartościowe i jak utrzymać drzewo w takiej formie, żeby za rok nadal dobrze owocowało?
Właśnie na tym powinno polegać dobre letnie cięcie czereśni.


