Kompost – co to jest? Krok po kroku zrób dobry ekologiczny nawóz
Jak zrobić dobry kompost, który odżywi Twój ogród i jednocześnie pozwoli pozbyć się kuchennych i ogrodowych resztek? Spokojnie, to naprawdę nie jest trudne, a korzyści są ogromne. Wyobraź sobie bogatą, pulchną ziemię pełną składników odżywczych, w której rośliny rosną jak szalone. A to wszystko możesz zrobić samodzielnie.
Pokażę Ci, jak krok po kroku założyć kompost, co do niego wrzucać (a czego absolutnie nie), jak o niego dbać i co zrobić, żeby proces rozkładu był szybki i efektywny. Kompostowanie to nie tylko praktyczna sztuka, ale też czysta przyjemność dla każdego ogrodnika! Gotowi? To zaczynamy!
Co to jest kompost
Na początek trochę teorii 🙂 Kompost to organiczny materiał, który ulega rozkładowi dzięki mikroorganizmom i dżdżownicom. W efekcie powstaje ciemny, bogaty w składniki humus. Używając go w ogrodzie, poprawiasz strukturę gleby, zwiększasz jej pojemność wodną i dostarczasz naturalnych składników odżywczych roślinom. To nie tylko praktyczne, ale też ekologiczne rozwiązanie, które zmniejsza ilość odpadów trafiających na wysypiska.
Pryzma czy kompostownik
Zdecyduj, czy chcesz kompostować w pryzmie czy w kompostowniku:
- Pryzma kompostowa – luźna kupa materiału organicznego na ziemi. Łatwiejsza w zakładaniu, ale wymaga więcej miejsca i jest mało estetyczna .
- Kompostownik – zamknięty pojemnik, który pomaga utrzymać porządek i przyspiesza proces kompostowania dzięki lepszej izolacji cieplnej.
Wybór zależy od Twojego miejsca i potrzeb – oba rozwiązania są skuteczne w produkcji wartościowego kompostu.
Jak zrobić dobry kompost – przewodnik krok po kroku
Aby zrobić dobry kompost, przede wszystkim należy wybrać odpowiednie miejsce na swojej działce lub w ogrodzie.
1. Gdzie najlepiej postawić kompostownik
Wybierz miejsce zacienione, aby zapobiec wysychaniu, i dobrze napowietrzone, co przyspieszy kompostowanie. Najlepiej, żeby podłoże było nieutwardzone i lekko spulchnione – to ułatwi cyrkulację powietrza i dostęp organizmów glebowych.
2. Jak układać warstwy w kompostowniku
Układanie kompostu to żadna wielka filozofia, ale warto znać kilka zasad, żeby wszystko działało, jak należy. Dobrze przygotowany kompost to najlepsze, co możesz dać swojemu ogrodowi – naturalny, bogaty w składniki odżywcze i do tego za darmo! Oto jak to zrobić krok po kroku:
1. Zacznij od podstawy
Na dno kompostownika albo pryzmy wrzuć coś grubszego – pocięte gałęzie, grubsze łodygi. Ta warstwa pomoże w wentylacji i odprowadzaniu nadmiaru wilgoci. Możesz ją delikatnie przesypać ziemią lub dojrzałym kompostem, żeby wszystko szybciej ruszyło.
2. Warstwy w kompostowniku
Teraz zaczyna się cała zabawa. Układamy na przemian:
- Odpady organiczne – resztki z kuchni, obierki, skoszoną trawę, suche liście – tak mniej więcej na 20 cm grubości.
- Ziemię – cienką warstwę, 2–4 cm, żeby pomóc w rozkładzie.
- Możesz posypać trochę wapnem, dolomitem lub kredą, żeby uniknąć zakwaszenia.
I tak w kółko – warstwa po warstwie.
3. Wilgoć to klucz
Pamiętaj, żeby kompost nie był suchy jak pieprz. Ma być wilgotny, ale nie mokry. Jeśli po ściśnięciu w ręce woda kapie, to znaczy, że jest za mokro.
4. Jak często przerzucać kompost
Kompost przerzucaj co jakiś czas. Co 2 – 4 tygodnie dobrze jest przerzucić cały kompost, żeby to, co jest na wierzchu, trafiło na dół, a dół – na górę. Dzięki temu wszystkie warstwy będą równomiernie się rozkładać, zapewnisz dopływ tlenu, który jest kluczowy dla mikroorganizmów.
5. Co przyspiesza kompostowanie
Rozdrobnienie materiałów – im mniejsze kawałki, tym szybciej się rozkładają.
Napowietrzanie – regularne mieszanie kompostu.
Wilgotność – kompost powinien być wilgotny jak wyciśnięta gąbka.
Dodatek przyspieszaczy – np. specjalnych preparatów do kompostu, obornika lub pokrzyw.
6. Kompostowanie w zimie
Zimą proces kompostowania zwalnia, ale nie zatrzymuje się. Aby podtrzymać jego działanie:
Możesz kontynuować kompostowanie w zamkniętym kompostowniku.
Okryj pryzmę słomą lub liśćmi dla lepszej izolacji.
Wrzucaj odpadki do środka pryzmy, gdzie jest cieplej.
Co można wrzucać na kompost
- Obierki warzyw i owoców.
- Fusy z kawy i herbaty.
- Skoszona trawa.
- Liście, trociny i drobne gałązki.
- Papier nieskażony farbami (np. ręczniki papierowe).
Czego nie wrzucać na kompost
- Mięsa, ryb, kości – przyciągają szkodniki.
- Tłuszczów i olejów.
- Chorych roślin.
- Odpadów zwierzęcych, jak odchody kotów i psów.
- Roślin z nasionami chwastów.
Niedojrzały kompost może być szkodliwy
Niedojrzały kompost, czyli taki, który nie uległ pełnemu rozkładowi, można stosować jedynie jako ściółkę do ochrony gleby przed utratą wilgoci. Niedojrzały kompost może być szkodliwy, zwłaszcza dla siewek i młodych roślin. Wydzielające się podczas rozkładu gazy, takie jak amoniak, mogą działać toksycznie, hamując ich wzrost lub prowadząc do obumierania. Dodatkowo w niedojrzałym kompoście mogą znajdować się resztki materii organicznej, które jeszcze nie uległy pełnemu rozkładowi i mogą konkurować z roślinami o tlen i składniki odżywcze. Dlatego przed zastosowaniem kompostu warto upewnić się, że jest w pełni dojrzały i gotowy do użycia.
Podsumowanie
Samodzielne przygotowanie kompostu to prosty sposób na ekologiczne gospodarowanie odpadami i poprawę kondycji gleby. Wybierz odpowiednią metodę, zadbaj o proporcje warstw, regularnie przerzucaj pryzmę i pamiętaj o zasadach, co wrzucać, a czego unikać. Dzięki temu zyskasz naturalny nawóz, który odżywi Twoje rośliny i sprawi, że ogród będzie wyglądał jak nigdy dotąd!
